Archive for the ‘tips’ Category

przyśpieszanie starego Macintosha (bardzo starego)

Tuesday, May 22nd, 2018

Przywracając do życia czyli użytkowania starego Macintosha prędzej czy później dopadnie nas problem jego prędkości działania. To w sumie normalna sytuacja – poniżej znajdziecie kilka moich propozycji rozwiązań tej kwestii. Skupię się w tej części na pierwszych kompaktowych modelach Macintosha począwszy od Macintosh 128k a skończywszy na Color Classic.

Dopasuj właściwy system do komputera jaki masz.

Łatwo powiedzieć – zwykle kupując taki komputer używany dostajemy w najlepszym wypadku jakieś przypadkowe (oby działające) nagrane dyskietki. Poniżej zestawienie posiadanych i używanych przeze mnie modeli oraz sugerowana optymalna wersja systemu.

Na imprezie retroapple 0.1 pokazałem na moich “lodówkowych” Macintoshach jak wygląda prędkość na systemie 5 (Macintosh 512k), 6.0.8 (Macintosh Classic 4/40) czy 7.0.1 (Macintosh SE/30 – 10/40). Dlaczego nie uruchamiam tych komputerów na wyższych systemach pomimo tego, że mogę? Bo wg mnie nie ma to sensu. Ilość pamięci RAM, ilość pamięci zabierana przez system, urchamiane aplikacje/gry – zestawienie tego powinno dać Wam odpowiedź na to co możecie, co ma sens i co będzie przyzwoicie działało. Co więcej – część z gier nie uruchomi się… na nowszym systemie. Nowe funkcjonalności systemu zwykle okupuje zużycie pamięci oraz prędkość. Jeżeli używamy takiego komputera do uruchomienia kilku aplikacji czy gier – zainstalujmy wersję minimalną systemu plus niezbędne tylko rzeczy dodatkowe. W Maci

system 5
Macintosh 128k
Macintosh 512k

system 6.0.8
Macintosh Plus
Macintosh SE
Macintosh Classic

system 7.0.1
Macintosh Classic
Macintosh SE/30
Macintosh Color Classic

system 7.5.5
Macintosh CC “Mystic” mod

Najprostrzy przykład – gra Defender of the Crown – napisana pod czarnobiałe Macintoshe – nie uruchamia się pod systemem 7.5.5 na komputerze Macintosh CC “Mystic” nawet jeżeli zmienimy grafikę na czarnobiałą. Tutaj następuje suma dwóch rzeczy – różnic ROMów – CC “Mystic” to Performa 575 z procesorem 040/33, druga rzecz to ROM, trzecia – system. Bez problemu za to uruchamia się pod systemem 7.0.1 na Macintoshu SE/30 czyli z procesorem 030/16 – bez znaczenia czy w trybie 24 bitowym pamięci, czy 32bitowym. Dla miarodajności tych wniosków chyba powinienem zaistalować system 7.5.5 na SE/30 i spróbować uruchomić na nim DotC.

większy dysk SCSI do starego Macintosha

Tuesday, March 13th, 2018

Tak to już trochę jest, że prędzej czy później stajemy przed rozbudową naszego starego Macintosha. Dysk 40MB w Macintosh Classic jest bardzo fajny, tylko dosłownie parę gier i programów doprowadzi do jego zapełnienia, co trochę komplikuje i utrudnia zabawę.

Mamy w zasadzie jakieś wybory:

1/ kupić stary dysk SCSI 50 pin tylko trochę większy – wszystko fajnie, jeżeli kupimy dysk na 50pin SCSI2 to idealnie, bez przejściówek da się go tam umieścić. Tylko miejmy z tyłu głowy – to są dwudziestoparoletnie dyski.

2/ kupić nowszy (czyli w założeniu mniej leciwy, w lepszym stanie, jest szansa, że trochę pochodzi) dysk SCSI – przy czym dojdziemy za moment do problemu pt. system i wielkość partycji oraz… kosztu przejściówki na 50pin SCSI, bo taka jest taśma wewnętrzna i złącze na płycie naszego maczka.

3/ zaszaleć i kupić SCSI2SD. Karta microSD wszystko przyjmie, koszt wymiany, powiększenia czy wygoda przegrania na nią czegoś pod emulatorem powinna nam zrekompensować to co na nią wydamy, a nie będzie to tak mało.

4/ bawić się na zewnętrznym napędzie SCSI – Syquest, Iomega ZIP / JAZZ etc.

Z tego co napisałem wynika pewna konsekwencja:

jaki system mamy, tyle zobaczymy

Aż do systemu Mac OS 7.5 nasz Macintosh może zobaczyć na partycji HFS tylko 2GB danych. Co więcej, nawet jeżeli mamy na tyle mocnego Macintosha, że cieszymy się systemem 7.5 i możliwością zobaczenia 4GB partycji danych czy wreszcie systemem 7.5.2 i okienkiem na świat dysku do 2TB danych – to warto zapamiętać jakie są

Realne limity systemu plików HFS

32,767 plików w folderze, 54,536 plików łącznie na woluminie/partycjii

Co to w praktyce oznacza:

im większy dysk/partycja tym większe będą bloki jednostkowe dysku – system podzieli dysk na 65.535 bloków. Plik zaczyna się zawsze od nowego bloku – jeżeli mamy plik 4KB a dysk jest podzielony na 64KB bloki to 60KB idzie w piach. Dlatego do starego systemu plików HFS warto używać jednak partycji nie większych niż 2GB dla danych zawierających dużo małych plików, bo tylko będziemy tracić na ich zapisie. W przypadku większych plików te straty nie będą aż tak widoczne.

W przypadku formatowania dysków twardy nie montowanych fabrycznie przez Apple wymagane jest przy partycjonowaniu użycie zmodyfikowanego HD SC Setup 7.3.5 (Patched), który umożliwi partycjonowanie praktycznie dowolnego dysku SCSI albo alternatywnie programu Lido.

System nie widzi dysku

na 99% wkładając nowy dysk odbijemy się od ściany pt. system nie widzi na łańcuchu SCSI naszego dysku. Z pomocą przyjdzie “poprawiona” czyli patched wersja systemowego HD SC Setup czy Lido, która “pobłogosławi” napęd 🙂 Potem wystarczy dobrać wielkość partycji do możliwości naszego systemu i odpowiednio podzielić dysk na partycje. Co ciekawe – muszę to jeszcze sprawdzić pod kilkoma systemami – ale zakładając partycje i zostawiając niewykorzystaną przestrzeń (unallocated) mogłem potem dokładać tam partycje bez kasowania zawartości poprzednich. Fajnie – ale sprawdźcie to testowo pod swoim systemem.

Podsumowanie

Patrząc na wiek dysków SCSI na łączu 50pin najbezpieczniejszym rozwiązaniem wydaje się zainwestowanie w SCSI2SD – poświęce temu osobny wpis. Jeżeli już wymieniamy dysk na większy, warto pokusić się o coś większego niż 2GB – to nowsza generacja dysków SCSI, ich osiągi są średnio 3x lepsze niż starych dysków 40-120MB montowanych w pierwszych Macintoshach ze SCSI.

 

Jaki system do starego Macintosha będzie najszybszy

Friday, March 9th, 2018

Kwestia właściwego systemu względem starego sprzętu spod znaku jabłka pojawia się jak bumerang. Poniżej kilka moich spostrzeżeń bazujących na sprzęcie jaki mam i używam plus jaki pojawiał się na naszych spotkaniach RetroApple w Hackroom122 oraz w pytaniach jakie padało do mnie, ograniczę się do bardzo popularnych kompaktowych Macintoshy zwanych potocznie lodówkami.

  • Macintoshe zabytkowe – 128k i 512k, po pierwsze mało używalne z racji dostępnej w nich pamięci oraz braku portów SCSI, systemy pomiędzy 3 a 5 będą ok – ale bez drugiej, zewnętrznej stacji to będzie męka użytkowania. Jednym z problemów będzie na pewno stacja 400K jaka jest w wersji podstawowej tych modeli.
  • Macintoshe 68k – Macintosh Plus, SE, Classic – wszystkie te modele mają nadal podstawowy procesor 8Mhz 68000 oraz możliwość rozszerzenia pamięci RAM do 4MB. Łącze SCSI daje możliwość podłączenia napędu zewnętrznego bądź wewnętrznego. Mamy tutaj dwie sensowne opcje pod warunkiem rozszerzenia pamięci do 4MB (nie powinno być problemów z tym – 4 pamięci SIMM 30pin 1MB są łatwe do znalezienia i tanie). System 6.0.8 będzie najszybszym systemem na tych komputerach, ale możecie trafić na wymóg od strony oprogramowania “System 7x minimum”, wtedy polecam pierwszą wersję systemu 7, zajmie trochę więcej pamięci RAM, będzie minimalnie wolniejsza, ale nadal fajnie używalna. Dodając do tego komfort pracy z dyskiem twardym (powiedzmy sobie prawdę, o ile wersja minimalna systemu 6.0.8 na jednej dyskietkce 800k nam się zmieści, to systemu 7.0.1 już nie) oraz urządzeniami SCSI – i mamy retro Macintosha, którym można się fajnie pobawić.

  • Macintoshe 030 – czyli SE/30, ColorClassic, Classic II, ColorClassic II – po pierwsze z racji procesora 68030 można oczekiwać od nich większego komfortu użytkowania z racji większej mocy, po drugie ilość pamięci jaką można zainstalować daje też większe pole wyboru. Jednak pomimo tego, że można na nich uruchomić nawet system 7.5.5 myślę dobrym optymalnym rozwiązaniem dla nich będzie system 7.0.1 albo 7.1 (minimum dla ColorClassic). Macintosh SE/30 z racji możliwości rozbudowy pamięci do 128MB może też realnie odpalić system 8 po małych trikach instalacyjnych.
  • Mystic/Takky – czyli zmodowany ColorClassic za pomocą płyty głównej od LC575 – tutaj mamy troszeczkę narzucony wybór – procesor 68040 wymaga minimum systemu 7.1, ale procesor “wpuści nas” nawet na system Cortland czyli 8.1, jednak w te rejony zapuszczałbym się mając więcej pamięci RAM niż 32MB a tak na prawdę 64MB. Ponieważ płyty LC575  obsługują pamięć SIMM 128MB z takim ładunkiem na pokładzie możemy śmiało dać naszej “lodówce” powiem świeżości nowego systemu.

Powyższe jest ujęciem czysto prędkościowym do podstawowych sfer użytkowania – uruchamianie aplikacji, gier. W jednym z kolejnych wpisów opiszę czym różniły się poszczególne systemy klasyczne Mac OS oraz ile tak na prawdę potrzebuje pamięci RAM i czy dokładanie jej przyściesza czy też nie przyśpiesza Macintosha.